Autenticar
Main menu

A AEG utiliza cookies para o melhor funcionamento do portal.

O uso deste site implica a aceitaçom do uso das ditas cookies. Podes obter mais informaçom aqui

Aceitar
Como matar índios com giz e apagador

Como matar índios com giz e apagador

Interessante texto sobre a realidade das línguas indígenas no Brasil.

José Ribamar Bessa Freire

Por que hoje é tão alto o índice de suicídio entre os índios que originalmente desconheciam tal prática? Segundo o estudioso da língua Tukano, padre Casimiro Béksta, aqui citado na semana passada, não existe sequer tradução para tal palavra na maioria das línguas indígenas. Os pesquisadores que estudaram o suicídio de índios citam diversas causas relacionadas à terra, religião, economia, políticas de saúde e de educação, entre outras. Destacamos aqui uma delas vinculada às línguas e a seu uso na escola.

São faladas 23 línguas em São Gabriel da Cachoeira, no Rio Negro (AM), que, entre os mais de cinco mil municípios brasileiros, lidera o ranking de suicídios de índios no Brasil (Mapa da Violência - Diário do Amazonas, 9/10/2014). A taxa de suicídios lá é dez vezes maior do que a média nacional. Entre 2008 e 2012, foram 50 casos por 100 mil habitantes, enquanto a média brasileira é de 5,3 suicídios. Entre os suicidas de São Gabriel, 93% são índios que se enforcaram ou se envenenaram com timbó.

- O que está acontecendo é um extermínio - afirmou o médico Carlos Felipe D´Oliveira, da Rede Brasileira de Prevenção ao Suicídio. Em janeiro deste ano, essas mortes, assim como as ocorridas em municípios de Mato Grosso do Sul, foram discutidas em Brasília no Fórum Brasileiro sobre Suicídio, que encaminhou minuta ao Congresso Nacional pedindo ações de prevenção e criação de políticas públicas para reduzir a incidência de suicídios. A proposta certamente ficará engavetada pelo deputado Eduardo Cunha (vixe, vixe), se ninguém ficar mordendo seu calcanhar ou se ele não cair antes derrubado pelas acusações de corrupção.

A "souffrance"

Entre as políticas públicas, estão as políticas de línguas. O tratamento que a sociedade dispensa às línguas interfere no índice de suicídio, se for correta a hipótese do linguista e antropólogo belga André-Marcel d´Ans (1938-2008). Ex-professor da Universidade de Paris VII, ele estudou os mitos dos índios Kaxinawá da Amazônia peruana, onde viveu por mais de seis anos. No seu artigo "Linguagem e Patologia Social", usa a categoria "souffrance" para explicar o sofrimento e o desespero provocados pelas tensões e conflitos linguísticos, que podem provocar o suicídio.

taxA "souffrance" - diz ele - é um tipo de sofrimento patológico, que não é resultado de nenhuma anomalia individual, mas provém de uma alteração funcional da situação linguística. Ela se dá quando se obriga alguém a usar uma língua que não é sua língua materna, num contexto de discriminação e preconceito. Cita o caso de um Yaminawa que havia sido alfabetizado, na marra, por missionários católicos, e contraiu a "souffrance".

Segundo D´Ans, essas anomalias atingem tanto o corpo como o psiquismo, originadas pelas tensões e conflitos que provocam os impasses linguísticos, “gerando um desespero que pode chegar, nos casos mais graves, a condutas violentas e/ou suicidárias”. Ele estabelece assim uma relação entre o uso da língua materna e o psiquismo dos indivíduos. Para não morrer de fome, não basta um pedaço de pão, é preciso assegurar o direito de cada um ter o pão em sua língua materna, como no poema de Vallejo escrito quando vivia na França.

Uma visão histórica sobre as políticas de línguas na região e seu uso na escola nos dão uma dimensão do estrago, conforme revelam os relatórios do poeta Gonçalves Dias que foi nomeado pelo presidente da Província do Amazonas, em 1861, para o cargo de visitador das escolas públicas de primeiras letras. Ele viajou pelos rios Solimões e Negro, visitou escolas e fez uma etnografia da sala de aula. Conversou com professores, folheou cadernos de alunos, assistiu aulas, elaborou um censo escolar, observou o calendário, currículo, livros didáticos, tudo.

O Apagamento

Uma conclusão de Gonçalves Dias é que a escola não funcionava no Amazonas, porque as aulas eram dada em português, mas a maioria da população desconhecia esta língua e falava, além de um idioma indígena, a Língua Geral ou Nheengatu. Mesmo assim, o poeta recomenda ao Presidente da Província que mantenha o português, pois “a vantagem da frequência das escolas estaria principalmente em se desabituarem da Língua Geral, que falam sempre em casa e nas ruas, e em toda parte”. Quer dizer, uma das funções da escola era mesmo apagar essas línguas consideradas "bárbaras, pobres e sujas".

Desta forma, os alunos continuariam excluídos do conhecimento escolar, mas para o poeta avaliador das escolas. mais importante do que o conteúdo das disciplinas era impedir o uso das línguas indígenas e impor o português:

"No falar a língua portuguesa já vai uma grande vantagem, e tal que, quando mesmo os meninos não fossem à escola para outra coisa, ainda assim conviria na atualidade e ficaria ainda sendo conveniente por bastante tempo, que o governo com esse fim criasse e sustentasse as escolas primárias do Solimões”.

Não dispomos de dados precisos sobre os suicídios de indígenas no Amazonas no séc. XIX. No entanto, depois de 1950, tanto no Solimões quanto no Negro, existem registros nos jornais e nos boletins policiais, evidenciando como se pode matar índio com giz e apagador. Tais dados podem ser correlacionados com as avaliações dos internatos criados pelos salesianos na região, cujo objetivo era, como o proposto por Gonçalves Dias, apagar as línguas indígenas em nome de uma "unidade nacional".

No entanto, não são apenas as escolas onde estudam os índios as criadoras de "souffrance". Houve um avanço e hoje já existem escolas bilingues que procuram valorizar as línguas indígenas como línguas de instrução nas primeiras séries. Mas isto de nada serve se esses índios, quando entram em contato com a sociedade nacional, sofrem discriminação de brasileiros preconceituosos, que frequentaram escolas onde não aprenderam a respeitar as línguas e culturas indígenas.

Por isso, o XXVIII Simpósio Nacional de História realizado nesta semana em Florianópolis aprovou em sessão plenária a moção encaminhada ao Conselho Nacional de Educação, solicitando regulamentação da Lei 11.645/2008, que determinou a inclusão do Ensino de História e Cultura Indígena na Educação Básica. Os profissionais da área estão exigindo a formulação de orientações e diretrizes pedagógicas, bem como a criação de disciplinas nos cursos universitários de História e Pedagogia que formem e atualizem os professores para implementar a lei.

Enquanto isso não for feito, o problema tende a se agravar. A imagem mais acabada da "souffrance" é a notícia "Dois ticunas se suicidam" publicada no Jornal do Brasil (19/08/1991). Um deles, Artur Gabriel, 32 anos, tio do vice-capitão da Comunidade de Umariaçu, Waldir Mendes, se enforcou cantando. Em língua ticuna, segundo seu sobrinho:
"Na manhã do dia 6 de agosto, depois de passar a noite inteira entoando canções indígenas, com uma garrafa de cachaça ao lado, Gabriel apareceu enforcado no fundo do quintal, pendurado a uma árvore".

Fonte: Taqui Pra Ti.

Última modificação emTerça, 23 Fevereiro 2016 23:41
Avalie este item
(0 votos)

2614 comentários

  • JasonCoews
    JasonCoews Sexta, 12 Abril 2024 10:32 Link do comentário

    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet


    Place your bet at 1xbet now - most elite bookmaker

    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet
    1xbet

  • WalterGuept
    WalterGuept Sexta, 12 Abril 2024 10:25 Link do comentário

    betvisa com
    Intro
    betvisa philippines

    Betvisa philippines | The Filipino Carnival, Spinning for Treasures!
    Betvisa Philippines Surprises | Spin daily and win ₱8,888 Grand Prize!
    Register for a chance to win ₱8,888 Bonus Tickets! Explore Betvisa.com!
    Wild All Over Grab 58% YB Bonus at Betvisa Casino! Take the challenge!
    #betvisaphilippines
    Get 88 on your first 50 Experience Betvisa Online's Bonus Gift!
    Weekend Instant Daily Recharge at betvisa.com
    https://www.88betvisa.com/
    #betvisaphilippines #betvisaonline #betvisacasino
    #betvisacom #betvisa.com

    Cổng chơi - Điểm Đến Tuyệt Vời Cho Người Chơi Trực Tuyến

    Khám Phá Thế Giới Cá Cược Trực Tuyến với BetVisa!

    BetVisa được tạo ra vào năm 2017 và vận hành theo bằng trò chơi Curacao với hơn 2 triệu người dùng. Với lời hứa đem đến trải nghiệm cá cược chắc chắn và tin cậy nhất, BetVisa nhanh chóng trở thành lựa chọn hàng đầu của người chơi trực tuyến.

    Dịch vụ không chỉ cung cấp các trò chơi phong phú như xổ số, sòng bạc trực tiếp, thể thao trực tiếp và thể thao điện tử, mà còn mang lại cho người chơi những ưu đãi hấp dẫn. Thành viên mới đăng ký sẽ được tặng ngay 5 vòng quay miễn phí và có cơ hội giành giải thưởng lớn.

    BetVisa hỗ trợ nhiều cách thức thanh toán linh hoạt như Betvisa Vietnam, bên cạnh các ưu đãi độc quyền như thưởng chào mừng lên đến 200%. Bên cạnh đó, hàng tuần còn có chương trình ưu đãi độc đáo như chương trình giải thưởng Sinh Nhật và Chủ Nhật Mua Sắm Điên Cuồng, mang lại cho người chơi thời cơ thắng lớn.

    Với lời hứa về trải nghiệm cá cược tốt nhất và dịch vụ khách hàng tận tâm, BetVisa tự tin là điểm đến lý tưởng cho những ai đam mê trò chơi trực tuyến. Hãy đăng ký ngay hôm nay và bắt đầu hành trình của bạn tại BetVisa - nơi niềm vui và may mắn chính là điều tất yếu!

  • infosportuzcom
    infosportuzcom Sexta, 12 Abril 2024 09:59 Link do comentário

    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport


    last news about sport

    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport
    sport

  • coba777
    coba777 Sexta, 12 Abril 2024 05:10 Link do comentário

    My relatives always say that I am wasting my time here at web, but I know I am getting know-how all the time by reading thes fastidious articles or
    reviews.

  • похоронные бюро

    В момент, когда требуется организация похорон, наш каталог: похоронные бюро Алматы, станет
    незаменимым ресурсом.

  • https://mostbet-azerbaycan.bet/download-app/

    həmçinin saytda marka var böyük rubrikada tələblər və tez-tez suallar və bu yerli
    bank metodlarını dəstəkləyir, kimi emanat və m10, https://mostbet-azerbaycan.

  • WalterGuept
    WalterGuept Sexta, 12 Abril 2024 03:28 Link do comentário

    betvisa bangladesh

    Intro
    betvisa bangladesh

    Betvisa bangladesh | Super Cricket Carnival with Betvisa!
    IPL Cricket Mania | Kick off Super Cricket Carnival with bet visa.com
    IPL Season | Exclusive 1,50,00,000 only at Betvisa Bangladesh!
    Crash Games Heroes | Climb to the top of the 1,00,00,000 bonus pool!
    #betvisabangladesh
    Preview IPL T20 | Follow Betvisa BD on Facebook, Instagram for awards!
    betvisa affiliate Dream Maltese Tour | Sign up now to win the ultimate prize!
    https://www.bvthethao.com/
    #betvisabangladesh #betvisabd #betvisaaffiliate
    #betvisaaffiliatesignup #betvisa.com

    Với lời hứa về trải thảo cá cược tinh vi nhất và dịch vụ khách hàng chuyên trách, BetVisa hoàn toàn tự tin là điểm đến lý tưởng cho những ai nhiệt tình trò chơi trực tuyến. Hãy đăng ký ngay hôm nay và bắt đầu chuyến đi của bạn tại BetVisa - nơi niềm vui và may mắn chính là điều không thể thiếu được.

    Khám phá Thế Giới Cá Cược Trực Tuyến với BetVisa!

    BetVisa, một trong những công ty hàng đầu tại châu Á, được thành lập vào năm 2017 và hoạt động dưới giấy phép của Curacao, đã thu hút hơn 2 triệu người dùng trên toàn thế giới. Với cam kết đem đến trải nghiệm cá cược đảm bảo và tin cậy nhất, BetVisa sớm trở thành lựa chọn hàng đầu của người chơi trực tuyến.

    BetVisa không chỉ cung cấp các trò chơi phong phú như xổ số, sòng bạc trực tiếp, thể thao trực tiếp và thể thao điện tử, mà còn mang đến cho người chơi những ưu đãi hấp dẫn. Thành viên mới đăng ký sẽ được tặng ngay 5 vòng quay miễn phí và có cơ hội giành giải thưởng lớn.

    Đặc biệt, BetVisa hỗ trợ nhiều cách thức thanh toán linh hoạt như Betvisa Vietnam, cùng với các ưu đãi độc quyền như thưởng chào mừng lên đến 200%. Bên cạnh đó, hàng tuần còn có các chương trình khuyến mãi độc đáo như chương trình giải thưởng Sinh Nhật và Chủ Nhật Mua Sắm Điên Cuồng, mang đến cho người chơi cơ hội thắng lớn.

  • https://redstarpokerrussia.ru/

    «Задушить» соперников более крупной ставкой («рэйз»).

  • LarryWalge
    LarryWalge Sexta, 12 Abril 2024 00:08 Link do comentário

    Intro
    betvisa vietnam

    Betvisa vietnam | Grand Prize Breakout!
    Betway Highlights | 499,000 Extra Bonus on betvisa com!
    Cockfight to win up to 3,888,000 on betvisa game
    Daily Deposit, Sunday Bonus on betvisa app 888,000!
    #betvisavietnam
    200% Bonus on instant deposits—start your win streak!
    200% welcome bonus! Slots and Fishing Games
    https://www.betvisa.com/
    #betvisavietnam #betvisagame #betvisaapp
    #betvisacom #betvisacasinoapp

    Birthday bash? Up to 1,800,000 in prizes! Enjoy!
    Friday Shopping Frenzy betvisa vietnam 100,000 VND!
    Betvisa Casino App Daily Login 12% Bonus Up to 1,500,000VND!

    Tìm hiểu Thế Giới Cá Cược Trực Tuyến với BetVisa!

    BetVisa Vietnam, một trong những nền tảng hàng đầu tại châu Á, được thành lập vào năm 2017 và hoạt động dưới giấy phép của Curacao, đã có hơn 2 triệu người dùng trên toàn thế giới. Với lời hứa đem đến trải nghiệm cá cược đảm bảo và tin cậy nhất, BetVisa nhanh chóng trở thành lựa chọn hàng đầu của người chơi trực tuyến.

    BetVisa không dừng lại ở việc cung cấp các trò chơi phong phú như xổ số, sòng bạc trực tiếp, thể thao trực tiếp và thể thao điện tử, mà còn mang đến cho người chơi những ưu đãi hấp dẫn. Thành viên mới đăng ký sẽ được tặng ngay 5 phần quà miễn phí và có cơ hội giành giải thưởng lớn.

    Đặc biệt, BetVisa hỗ trợ nhiều hình thức thanh toán linh hoạt như Betvisa Vietnam, cùng với các ưu đãi độc quyền như thưởng chào mừng lên đến 200%. Bên cạnh đó, hàng tuần còn có các chương trình khuyến mãi độc đáo như chương trình giải thưởng Sinh Nhật và Chủ Nhật Mua Sắm Điên Cuồng, mang đến cho người chơi cơ hội thắng lớn.

    Vì lời hứa về trải nghiệm thú vị cá cược tốt nhất và dịch vụ khách hàng chuyên môn, BetVisa tự hào là điểm đến lý tưởng cho những ai nhiệt huyết trò chơi trực tuyến. Hãy gắn bó ngay hôm nay và bắt đầu cuộc hành trình của bạn tại BetVisa - nơi niềm vui và may mắn chính là điều không thể thiếu.

  • Scottwrita
    Scottwrita Quinta, 11 Abril 2024 23:37 Link do comentário

    ranking demo
    JDB online

    JDB online | 2024 best online slot game demo cash
    How to earn reels? jdb online accumulate spin get bonus
    Hot demo fun: Quick earn bonus for ranking demo
    JDB demo for win? JDB reward can be exchanged to real cash
    #jdbonline
    777 sign up and get free 2,000 cash: https://www.jdb777.io/

    #jdbonline #democash #demofun #777signup
    #rankingdemo #demoforwin

    2000 cash: Enter email to verify, enter verify, claim jdb bonus
    Play with JDB games an online platform in every countries.

    Enjoy the Pleasure of Gaming!

    Free to Join, Free to Play.
    Register and Obtain a Bonus!
    SIGN UP NOW AND OBTAIN 2000?

    We encourage you to acquire a demonstration fun welcome bonus for all new members! Plus, there are other unique promotions waiting for you!

    Learn more
    JDB - NO COST TO JOIN
    Effortless to play, real profit
    Participate in JDB today and indulge in fantastic games without any investment! With a wide array of free games, you can delight in pure entertainment at any time.

    Speedy play, quick join
    Value your time and opt for JDB’s swift games. Just a few easy steps and you're set for an amazing gaming experience!

    Register now and receive money
    Experience JDB: Instant play with no investment and the opportunity to win cash. Designed for effortless and lucrative play.

    Plunge into the Universe of Online Gaming Excitement with Fun Slots Online!

    Are you set to undergo the thrill of online gaming like never before? Scour no further than Fun Slots Online, your ultimate destination for exhilarating gameplay, endless entertainment, and exciting winning opportunities!

    At Fun Slots Online, we pride ourselves on presenting a wide range of enthralling games designed to maintain you immersed and entertained for hours on end. From classic slot machines to innovative new releases, there's something for all to enjoy. Plus, with our user-friendly interface and effortless gameplay experience, you'll have no hassle plunging straight into the excitement and relishing every moment.

    But that's not all – we also offer a variety of exclusive promotions and bonuses to compensate our loyal players. From welcome bonuses for new members to privileged rewards for our top players, there's always something thrilling happening at Fun Slots Online. And with our guarded payment system and 24-hour customer support, you can savor peace of mind aware that you're in good hands every step of the way.

    So why wait? Join Fun Slots Online today and initiate your adventure towards thrilling victories and jaw-dropping prizes. Whether you're a seasoned gamer or just starting out, there's never been a better time to be part of the fun and thrills at Fun Slots Online. Sign up now and let the games begin!

Deixe um comentário

Certifique-se de preencher os campos indicados com (*). Não é permitido código HTML.

voltar ao topo

Facebook Twitter RSS Global